• چهارشنبه ۲۰ تیر ماه، ۱۳۹۷ - ۰۹:۵۳
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 974-35105-5
  • خبرنگار : 3
  • منبع خبر : خبرگزاری دانشجویان ایران - منطقه یزد

سوغات 400 ساله يزد حال و روز خوبي ندارد/خوره‌ي ترمه‌‌های تقلبی به جان ترمه‌بافان یزدی

ترمه یکی از مهترین دستباف‌های یزدی است که توانسته به دلیل اهمیت و جایگاه خود سر از کشورهای بزرگ و پیشرفته و حتی سازمان ملل متحد و کاخ باکینگهام لندن در آورد .

به گزارش ايسنا – منطقه يزد، با سلیقه‌ترین دستباف کشور که قرن‌ها معرف هنر و صنعت یزد بوده و تولید آن در کشور به طور عمده در اختيار يزدي‌هاست، ترمه نام دارد .

«ترمه» یا «تیرمه» واژه‌ای هندی به معنای درخت سرو خمیده است كه برخی اين خمیدگی را به معناي خضوع و خشوع در مقابل عظمت الهی و آفرینش هستی مي‌دانند و بعضی نیز سرو را به ایران و خمیدگی آن را به معنای شکست در برابر اعراب بيان مي‌كنند .

البته برخی هم طرح ترمه را نشان اقتدار و وحدت ایرانیان مي‌دانند به طوري كه در تاریخچه ایرانیان نيز لباس ترمه خاص پادشاهان و امرا بوده است .

برخی معتقد هستند كه زادگاه ترمه، منطقه کشمیر است و اين هنرصنعت از آنجا متولد شده است، هر چند كه تاریخ کشمیر خلاف اين را ثابت می‌کند .

با اين حال ترمه‌بافي فراغ از اين كه از كجا متولد شده، در دوره صفویه به ویژه دوران شاه عباس در ايران‌زمين به اوج شکوفایی و تکامل خود رسید و شهره آفاق شد .

البته این هنر 400 ساله در بدو تولد در انحصار زرتشتیان یزدی قرار داشت که از آن فقط برای دوخت شلوار گبری که نوعی تن‌پوش مخصوص مجالس جشن و سرور زرتشتیان به ویژه مراسم عروسی بود،  استفاده می‌کردند .

در ایام اوج این هنر، ترمه بیشتر از طرف نجبا و ثروتمندان به عنوان لباس رسمی یا زینت خانه مورد استفاده قرار می‌گرفت و همچنین به کشورهای همسایه‌ای که برای این پارچه‌ها ارزش هنری زیادی قائل بودند، صادر می‌شد اما در اواخر قرن نوزدهم دوره شکوه این اثر هنری به یک باره به پایان رسید و در قرن نوزدهم به طور کلی از بین رفت ولي با گذشت زمان این صنعت توانست در یزد جایگاه خود را مجدداً پيدا كند و گسترش يابد .

ویژگی خاص ترمه‌های یزدی بافته شدن آن‌ها با انگشتان بوده که به ترمه «انگشت‌باف» نیز شهرت داشته و با دقت و ظرافت بسیار زیادی بافته می‌شدند .

« رضا ترک» اولین کسی بود که این نوع بافت را به بافت با ماکو تبدیل کرد و روش بافت نیز به نام او شهرت یافت .

نوعی از این پارچه که به «محرمات» شهرت دارد به عنوان شال کمر مورد استفاده قرار می گرفت که تدریجاً از همین طریق سایر مردم یزد و کرمان با این صنعت آشنا و موجب بالندگی آن شدند .

ملاحیدر و جعفر نقشبند در يزد از بافندگان مشهور ترمه بودند ولي در حال حاضر ترمه‌های رضایی، هاشمی، سالاری و خجسته از بافندگان قدیمی ترمه در یزد محسوب مي‌شوند که در گذشته ترمه‌هایی با نقش کشمیری، گلزاری و بته بزرگ دست‌باف را به بازار ارائه می‌کردند اما با پیشرفت تکنولوژی دستگاه ژاکارد جای خود را به کارهای دستباف داد .

گفتنی است، مرغوبیت ترمه به عواملی چون هفت رنگ بودن، رنگ آمیزی ثابت و یکنواخت، نقوش اصیل و تار و پودی از مرسریزه نمره 40 تا 60 و کرک خالص ظریف و نازک بستگی دارد و هم اکنون نیز به دلیل اهمیت این هنر اصیل ایرانی این پارچه در بازار از متری 35 هزار تومان تا دو میلیون تومان بنا بر مرغوبیت و کیفیت به فروش می‌رسد .

این پارچه با گذشت زمان هنوز هم طرفداران زیادی دارد به نحوي كه در كنار شيريني يزدي به عنوان یکی از مهمترین سوغات‌ها و صنایع دستی اين ديار محسوب مي‌شود .

«امین حکام زاده» سرپرست فروشگاه‌های ترمه استان یزد در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایسنا - منطقه یزد، با اشاره به ماندگاری تنها دو برند شاخص ترمه «رضایی» و «هاشمی» در یزد، اظهار مي‌كند: متاسفانه وضعیت ترمه بافی یزد اصلاً خوب نیست چون افراد زیادی به صورت متفرقه در حال فعالیت هستند و بافت‌های بي‌كيفيت خود را به بازار عرضه می‌کنند .

وي با بيان اين كه همين عامل منجر به عدم وجود آمار دقیق در مورد ترمه‌بافان واقعی یزد شده است، اضافه مي‌كند: نمونه‌های تقلبی ترمه يزد، کیفیت و طراحی مناسبی ندارند و اين در حالي است كه گاهاً با عنوان برندهای اصلی به فروش می‌رسند که این موضوع، جایگاه ترمه قدیمی و ارزشمند یزد را زیر سوال می‌برد .

این مسئول در رابطه با معضل کپی کردن طرح‌ها توسط افراد سودجو ادامه مي‌دهد: همه طرح‌های اصلی طراحان در اين حوزه ثبت می‌شوند و اين در حالي است كه کپی از اين طرح در واقع يك دزدی علنی هنری است و مسئولان در اين باره هيچ برخوردي نمي‌كنند .

وی عنوان مي‌كند: جلوگیری از این معضل نیازمند قوانینی است که باید توسط اتحادیه و مسئولان حاکم انجام شود و تا زمانی که قانون محکمی وجود نداشته باشد، هیچ راه حلی برای جلوگیری از تخریب وجهه ترمه اصيل یزد، وجود ندارد .

حکام زاده به صادرات برندهای تقلبی ترمه يزدي به دیگر استان‌ها اشاره و تصريح مي‌كند: متاسفانه در شهرهای دیگر نیز این برندهاي تقلبي دیده می‌شوند .

وی با اشاره به وجود تنها تعداد انگشت شماری از بافندگان و هنرمندان ترمه در یزد، مي‌گويد: هر فردی پشت دستگاه بافت بنشیند، هنرمند و بافنده ترمه محسوب نمی شود چرا که بافندگان واقعي ترمه بايد زمان زیادی را برای کسب تجربه و مهارت صرف كنند .

این مسئول با اشاره به گردشگران خارجی به عنوان بهترین خریداران ترمه‌ي یزد، بیان مي‌كند: ترمه یزد محبوب‌ترین پارچه در نزد گردشگران خارجی است در حالی که گردشگران داخلی و مردم یزد چندان از ارزش این پارچه با خبر نیستند و نسبت به خارجی‌ها استقبال خوبی نمی‌کنند .

وی با توجه به کاهش گردشگران خارجی در ماه‌هاي اخير، عنوان مي‌كند: هر چند بازار فروش ترمه در سال جاري رشد داشته و در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارد اما قطعاً نوسات حضور گردشگران خارجی در یزد بر بازار ترمه تاثیرگذار خواهد بود.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: